موسی موحد: مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در حالی وارد مرحله‌ای تازه شده که رایزنی‌های فشرده میان تهران، واشینگتن و میانجیگران منطقه‌ای ادامه دارد، اما هم‌زمان نشانه‌های روشنی از عبور دو طرف از شکاف‌های اساسی و رسیدن به نقطه‌ای مشترک دیده نمی‌شود. همین دوگانگی، فضای کنونی را بیش از آنکه به سمت یک توافق قطعی سوق دهد، در وضعیتی مبهم و شکننده نگه داشته است.
نگرانی از تشدید تنش‌ها
نگران‌کننده‌تر آن است که در کنار تداوم مسیر دیپلماسی، نشانه‌ها و ارزیابی‌هایی درباره احتمال تشدید دوباره تنش نظامی نیز مطرح شده و همین وضعیت برخی ناظران را به مقایسه شرایط امروز با مقطع پیش از جنگ ۴۰روزه در بهمن ۱۴۰۴ واداشته است. در آن مقطع هم مذاکرات در جریان بود، اما در نهایت نتوانست مانع ورود مناسبات به مسیر نظامی شود.
بیشتر بخوانید: استیضاح عباس عراقچی در شرایط جنگی به صلاح کشور نیست
تفکیک میان امیدواری و خوش‌بینی
در چنین شرایطی، شاید بیش از هر زمان دیگری باید میان «امیدواری» و «خوش‌بینی» تفکیک قائل شد. امیدواری به دیپلماسی، یک ضرورت است. زیرا تا زمانی که کانال‌های گفت‌وگو باز است، امکان کاستن از هزینه‌های تقابل و یافتن راهی برای مهار بحران وجود دارد. اما امیدواری نباید به خوش‌بینی درباره میزان شکاف‌ها و اراده طرفین برای عبور از آنها تبدیل شود. آنچه اکنون بیش از هر چیز اهمیت دارد، هوشیاری در برابر این دوگانه است؛ نه می‌توان دیپلماسی را از پیش شکست‌خورده دانست و نه می‌توان صرف ادامه مذاکرات را نشانه نزدیک‌بودن توافق تلقی کرد.
در شرایطی که فاصله مواضع همچنان قابل توجه است و هم‌زمان سایه تهدید نظامی سنگین‌تر شده، خوش‌بینی بی‌پایه می‌تواند به همان اندازه خطرناک باشد که ناامیدی از دیپلماسی.
بازگشت عراقچی و پاسخ واشینگتن
در شرایطی که عباس عراقچی پس از چند روز رایزنی دیپلماتیک در نیویورک به تهران بازگشته، اکنون پرسش اصلی درباره محتوای پیامی است که از سوی واشینگتن به تهران منتقل شده است. عراقچی پیش از این تأکید کرده بود تهران منتظر دریافت پاسخ رسمی آمریکا به پیشنهاد هفت‌روزه خود است که بر توقف خصومت‌ها و فراهم‌شدن زمینه برای بازگشایی تدریجی تنگه هرمز استوار شده بود. با این حال، محتوای دقیق این پاسخ و میزان انطباق آن با پیشنهاد تهران همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
میانجیگری‌های منطقه‌ای
هم‌زمان با بازگشت عراقچی، میانجیگری‌های منطقه‌ای برای شکستن بن‌بست مذاکرات ادامه دارد. قطر یکی از اصلی‌ترین کانال‌های ارتباطی میان تهران و واشینگتن بوده و مقام‌های این کشور تلاش کرده‌اند پیشنهادهایی برای نزدیک‌کردن خواسته‌های دو طرف ارائه کنند. در این راستا، علی الثوادی، میانجی قطری، روز دوشنبه در نیویورک با عراقچی و تیم ایرانی دیدار کرد و درباره یک پیشنهاد سازش دوصفحه‌ای گفت‌وگو شد.
بیشتر بخوانید: فردین قریشی: آمریکا نمی‌خواهد کارت ایران برای بازگشایی هرمز را با قیمت سنگین بخرد · فردریش مرتس: روسیه پیروز جنگ اوکراین نخواهد بود
