مردی که به دلیل فشار شدید روانی دچار فراموشی ناشی از استرس شده بود، پس از ۶ سال ناآگاهی از گذشته خود با تغییر شغل به کاری کماسترستر توانست تمام خاطراتش را بازیابد. این پدیده نشان میدهد برخلاف تصور عموم که علت اصلی اختلالات حافظه را ضربه مغزی میدانند، فشارهای روحی شدید نیز توانایی فلج کردن حافظه انسان را دارند.
فقدان حافظه و اختلال فراموشی
فقدان حافظه یا همان آمنزی (Amnesia) انواع مختلفی دارد و همیشه در اثر آسیبهای فیزیکی مانند تصادف یا ضربه به سر ایجاد نمیشود. اختلالات روانی حاد یا رویدادهای بحرانی زندگی میتوانند فرآیند ثبت و بازیابی اطلاعات را در مغز مختل کنند. پزشکان این حالت را اختلال فراموشی گسسته یا اختلال تجزیهای (Dissociative Amnesia) مینامند که در گذشته با عنوان فراموشی روانزاد (Psychogenic Amnesia) شناخته میشد.
بیشتر بخوانید: مهر و موم مرکز غیرمجاز لیزر در یزد و اهدای نوشت افزار به دانشآموزان
پرونده پزشکی این بیمار که در بیمارستان دانشگاه هوکایدو (Hokkaido University Hospital) ثبت شده، ماجرای مرد ۴۰ سالهای را روایت میکند که در شهر ساپورو (Sapporo) ژاپن زندگی میکرد. او فردی آرام و درونگرا بود که مدیریت یک کتابفروشی را بر عهده داشت. شکست مالی و ورشکستگی کتابفروشی، مسیر زندگی او را کاملاً تغییر داد و فشارهای روانی او را به فراموشی کشاند.
بازگشت شگفتانگیز حافظه
پس از گذشت نزدیک به هفت سال، این مرد تصمیم گرفت شغل خود را تغییر دهد و کار سبکتری انتخاب کند. تنها دو هفته پس از شروع این شغل کماسترس، تمام خاطرات زندگی او به یکباره بازگشت. او بهیاد آورد که در آخرین روز دوره مهارتآموزی به دلیل یاس شدید دست به خودکشی زده و تمام حافظهاش را از دست داده بود. اسکنهای بعدی نشان دادند که جریان خون در بخش گیجگاهی مغز او نیز به حالت طبیعی بازگشته است.
مغز انسان در مواجهه با استرسهای شدید از مکانیسمهای دفاعی پیچیدهای استفاده میکند. در اختلالات تجزیهای، مغز برای محافظت از فرد در برابر درد روانی رویدادهای ناگوار، دسترسی به بخش خاطرات شخصی را بهطور موقت قطع میکند. این فرآیند به این معنا نیست که خاطرات برای همیشه پاک شدهاند، بلکه بایگانی اطلاعات دستنخورده باقی میماند.
روانپزشکان تاکید میکنند که ثبت گزارشهای بالینی طولانیمدت از این بیماران بسیار نادر است. این پرونده نشان داد که بهبود شرایط کاری و کاهش فشارهای روحی روزمره میتواند نقش مستقیمی در درمان اختلالات پیچیده روانی و بازگشت جریان خون طبیعی به مغز ایفا کند.
بیشتر بخوانید: زرشک؛ اَبَر غذا با ۴ فایده شگفتانگیز برای سلامت بدن · پیشبینی ۷۵ درصدی خودکشیها یک هفته قبل از وقوع
