تحولات اخیر نشان میدهد که معادله مذاکره میان ایران و آمریکا وارد مرحلهای متفاوت شده است؛ مرحلهای که در آن، تهران دیگر حاضر نیست مذاکره را بهعنوان یک مسیر باز و بدون پیششرط دنبال کند و در مقابل، هرگونه بازگشت به میز گفتوگو را به تغییر رفتار واشنگتن و اجرای تعهداتی که پیشتر درباره آنها تفاهم شده بود، گره زده است.
تفاهمنامه اسلامآباد و تغییر معادله
اگر در ماههای گذشته، آمریکا فرصت داشت از مسیر دیپلماسی برای تثبیت یک چارچوب سیاسی استفاده کند، اکنون از نگاه مقامهای ایرانی آن فرصت از دست رفته است. تفاهمنامه اسلامآباد مهمترین نقطه این تغییر محسوب میشود؛ تفاهمی که قرار بود در یک بازه ۶۰ روزه زمینه دستیابی به توافق نهایی را فراهم کند و برای موضوعاتی از جمله پرونده هستهای، تحریمها و سازوکار نظارت و حل اختلاف، مسیر گفتوگو ایجاد کند. اما این روند دوام نیاورد و ایران پس از توقف مشارکت خود، معادلات جدیدی را تعریف کرده است.
بیشتر بخوانید: صفحه نخست روزنامههای اصفهان در ۲۹ شهریور منتشر شد
شرطهای جدید ایران برای مذاکرات
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اخیراً اعلام کرد که تهران تحولات را بر اساس منافع خود ارزیابی میکند و مذاکره را به دیکته کردن شرایط توسط آمریکا مرتبط نمیداند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز شروط تهران برای ازسرگیری مذاکرات را به واشنگتن منتقل کرده و ایران منتظر پاسخ رئیسجمهور آمریکا است. شرایطی مانند پایان جنگ در همه جبههها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محاصره دریایی از جمله این شروط است.
به این ترتیب، تصویر دقیقتر از سیاست کنونی تهران نشان میدهد که ایران مذاکره را از یک گزینه بدون قید و شرط به یک امتیاز مشروط تبدیل کرده است. مذاکرات هستهای دیگر نمیتواند جدا از مسائل امنیتی و تحریمها مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین، تنگه هرمز به به مهمترین نقطه اتصال میان دیپلماسی و فشار سیاسی تبدیل شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که گفتوگو با عمان درباره سازوکار حقوقی و مدیریت تردد در تنگه هرمز ادامه دارد، اما باز شدن تنگه به شرایطی از جمله جبران موارد نقض تفاهمنامه اسلامآباد از سوی آمریکا وابسته است. این شرایط باعث میشود تا هرگونه بازگشایی تنگه هرمز به مجموعهای از اقدامات متقابل گره بخورد.
بیشتر بخوانید: کمبود معلم و چالشهای آموزشی در سیستان و بلوچستان · ترامپ: وضعیت ایران اصلا خوب نیست و سلاح هستهای نخواهد داشت
