آرزو دهقانی در نوشتاری به بهانه هفته ملی سالمندان، ضرورت برنامه‌ریزی هدفمند برای حفاظت از سالمندان در برابر تغییرات اقلیمی را مطرح کرد. وی عنوان داشت: هفته ملی سالمندان امسال، با شعار "عصر زندگی طولانی‌تر، بازاندیشی در نظام‌ها برای زندگی بهتر" نامگذاری شده است. این شعار زمانی معنای واقعی خود را پیدا می‌کند که نظام‌های حمایتی، سلامت و مدیریت بحران، سالمندان را به عنوان جمعیتی نیازمند برنامه‌ریزی اختصاصی ببینند.
آسیب‌پذیری سالمندان در شرایط بحرانی
واقعیت این است که سالمندان در حوادث و بلایا، بیش از هر گروه سنی دیگری در معرض خطر هستند. مطالعات نشان می‌دهد که آسیب‌پذیری سالمندان در شرایط بحرانی تا سه برابر بیشتر از جوانان است و بسیاری از موارد مرگ‌ومیر در بحران‌هایی مانند بلایا و جنگ مربوط به این گروه سنی می‌باشد. اگر نظام‌های مدیریت بحران، سالمندان را در برنامه‌ریزی‌های خود نبینند، در عمل بخشی از جامعه را در برابر خطرها فراموش کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: دکتر نسرین گوهری: نشانه‌های کم‌شنوایی کودکان را جدی بگیرید
تغییر اقلیم به عاملی برای تشدید نابرابری‌های اجتماعی و تهدید مستقیم سلامت تمامی افراد جامعه، به خصوص سالمندان تبدیل شده است. موج‌های گرما و سرما، که با تغییر اقلیم شدت و فراوانی بیشتری یافته‌اند، به طور مستقیم بر سلامت این گروه اثر می‌گذارند. مطالعه‌ای در دزفول نشان داده است که موج‌های گرمایی با افزایش خطر بستری شدن سالمندان بالای ۷۵ سال به دلیل بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط است.
چالش‌های چندلایه سالمندان در بحران‌ها
بحران‌های امروزی دیگر تک‌لایه نیستند. جنگ، تغییر اقلیم، آسیب‌های اقتصادی و همه‌گیری‌ها با هم ترکیب شده و بحران‌هایی پیچیده و چندبعدی می‌سازند. سالمندان در این شرایط با آسیب‌پذیری ساختاری چندلایه مواجه‌اند که هر لایه، لایه دیگر را تقویت می‌کند.
یکی از لایه‌های آسیب‌پذیری، محدودیت‌های جسمانی است. شیوع بیماری‌های مزمن و اختلالات شناختی، توانایی فرار و جابجایی از مناطق خطر را به طور جدی کاهش می‌دهد. وابستگی به ابزارهای کمکی، شکاف دیجیتالی و دلبستگی به مکان نیز از دیگر لایه‌های چالش‌زا برای سالمندان در شرایط بحرانی به حساب می‌آیند.
لایه پنجم، کرامت انسانی و بهداشت است. ازدحام در سرپناه‌ها همراه با نبود دسترسی به آب سالم و امکانات مدیریت نیازهای اولیه انسانی، توانایی سالمندان برای زندگی با کرامت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این شرایط، حفظ ارتباطات خانوادگی و اجتماعی و مشارکت آنان در تعاملات اجتماعی به کاهش اضطراب و پیشگیری از انزوا کمک می‌کند.
ضرورت برنامه‌ریزی هدفمند در سه سطح برای حمایت از سالمندان در بحران‌ها شامل پیش از بحران، هنگام بحران و پس از آن است. ایمن‌سازی محیط زندگی سالمندان باید در اولویت قرار گیرد و نیاز به یک "کیف نجات" ویژه سالمندان شامل داروهای حیاتی، اطلاعات پزشکی و نیازهای روزمره وجود دارد.
سالمندان صرفاً دریافت‌کنندگان کمک نیستند. تجربه، دانش محلی و مهارت‌های آنان در زمان بحران می‌تواند منبع ارزشمندی برای جامعه باشد. در نهایت، زندگی طولانی‌تر زمانی ارزشمند است که در آن سال‌های پایانی عمر با امنیت، کرامت و آرامش سپری شود.
بیشتر بخوانید: انجمن دیابت آمریکا: میوه‌های مفید برای دیابتی‌ها را بشناسید · هشدار درباره تورم پاها و علل آن
