معین شرقی، تحلیلگر حقوق اقتصادی، به بررسی هزینههای بحران انرژی در خلیج فارس و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی پرداخت. او تأکید کرد که فاصله میان تنگه هرمز و والاستریت بسیار کوتاهتر از آن چیزی است که روی نقشه دیده میشود. در واقع، کافی است امنیت یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان مختل شود تا اثر آن، چند هزار کیلومتر دورتر، بر قیمت نفت، نرخ تورم، هزینه تأمین مالی، بازار سهام و در نهایت سفره مصرفکننده ظاهر شود.
تأثیرات بحران انرژی بر قیمتها
براساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در سال ۲۰۲۴ روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فراوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور میکند که رقمی معادل حدود یکپنجم مصرف جهانی مایعات نفتی است. همچنین، حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی LNG نیز از همین مسیر عبور کرده است. این اعداد نشان میدهد که هر اختلال در هرمز به سرعت به مسئلهای جهانی تبدیل میشود. هزینه افزایش قیمت نفت تنها به کمبود نفت محدود نمیشود، بلکه به قیمت ریسک نیز مربوط میشود. بازار انرژی منتظر توقف کامل صادرات نمیماند و حتی افزایش خطر برای نفتکشها میتواند در قیمتها منعکس شود.
بیشتر بخوانید: ادغام سازمان ملی زمین و مسکن و شرکت بازآفرینی شهری ایران
پیامدهای تورمی و اقتصادی
افزایش قیمت نفت ابتدا در پمپبنزین مشاهده میشود، اما این افزایش قیمتها به صنایع مختلف مانند فولاد، پتروشیمی، کشاورزی و حملونقل نیز سرایت میکند. پژوهشهای صندوق بینالمللی پول نشان میدهد که شوکهای انرژی از کانال شبکههای تولید و هزینه نهادهها به تورم منتقل میشوند. برآوردهای این صندوق نیز نشان میدهد که اگر قیمت نفت به مدت طولانی ۱۰ درصد افزایش یابد، میتواند حدود ۰.۴ واحد درصد به تورم جهانی اضافه کند و بین ۰.۱ تا ۰.۲ درصد از تولید جهانی بکاهد.
این وضعیت به بانکهای مرکزی فشار میآورد و اگر افزایش قیمت انرژی تورم را بالا نگه دارد، فضای کمتری برای کاهش نرخ بهره خواهد داشت. نرخ بهره بالاتر به معنای وام مسکن گرانتر و تأمین مالی سختتر برای شرکتهاست. در واقع، افزایش تورم میتواند به تأخیر در کاهش نرخ بهره و فشار بیشتر بر ارزشگذاری شرکتها منجر شود.
در نهایت، هر خانوادهای که هزینه بیشتری برای سوخت میپردازد، کارخانهای که مواد اولیهاش گران شده و کشوری که برای واردات انرژی ارز بیشتری مصرف میکند، بخشی از صورتحساب یک بحران ژئوپلیتیکی را پرداخت میکنند. این فشار به ویژه بر اقشار کمدرآمد بیشتر احساس میشود زیرا سهم هزینههای ضروری در سبد هزینه آنان بالاتر است.
بیشتر بخوانید: جعفر قادری: آب خلیج فارس به شیراز منتقل میشود · کانادا با ۶۳ درصد بالاترین آمار تحصیلات دانشگاهی در جهان را دارد




